Planeten en dwergplaneten

Algemeen

Overzicht van de planeten

Overzicht van de plutoïden en overige dwergplaneten
Algemeen

Sinds 24 augustus 2006 heeft het zonnestelsel officieel nog maar 8 planeten! Dat heeft de Internationale Astronomische Unie besloten. Pluto is gedegradeerd tot dwergplaneet. In juni 2008 heeft de IAU besloten om de dwergplaneten voorbij de baan van Neptunus "plutoïden" te noemen. Meer informatie en de nieuwe definities van de begrippen "planeet", "dwergplaneet", "plutoïde" en "klein hemellichaam", vind je bij Opbouw van het zonnestelsel.

Via de onderstaande tabel kun je gegevens en foto's vinden van de planeten in ons zonnestelsel. Ze geven een zeer goed beeld van hun uiterlijk, zowel fotografisch als gezien door een telescoop. Door hun redelijke hoge helderheid, zijn sommige ook met het blote oog goed waar te nemen. Een aantal sfeerplaatjes laat dit prima zien. Vooral samenstanden (conjuncties) tussen planeten onderling of samen met de Maan zijn zeer fraai. Enkele basisgegevens en wetenswaardigheden zijn in de tabel opgenomen.

Het aantal bekende manen in ons zonnestelsel neemt gestaag toe. Er worden steeds weer nieuwe manen ontdekt door ruimtesondes en door nieuwe, grote telescopen met geavanceerde elektronische camera's. De nieuwelingen zijn meestal maar enkele kilometers in diameter en zeer lichtzwak. De laatste stand van zaken vind je hieronder. De meest recente bekendmaking, op 26 juni 2006, betrof 8 nieuwe manen bij Saturnus.

Voor het waarnemen van de sterrenhemel, gebruiken we meestal een draaibare sterrenkaart als hulpmiddel. Nu beschrijven de planeten bijzondere banen aan de hemel. Ze draaien relatief snel in hun baan om de Zon en bovendien staan ze erg dichtbij. Ten opzicht van de verre achtergrondsterren is de verplaatsing zelfs dagelijks al groot. Sterren daarentegen staan vele eeuwen min of meer op dezelfde plaats.

De posities van de planeten, zullen dus nooit op een permanente sterrenkaart kunnen worden aangegeven. Hiervoor moet je speciale lijsten of een planetariumprogramma raadplegen. Een van de meest bekende boekwerken in Nederland waar die posities in zijn opgenomen, is de Sterrengids van Stichting De Koepel in Utrecht. Ook de meeste astronomische tijdschriften bevatten maandelijkse overzichten. Men kan de posities aan de hemel uiterst nauwkeurig voor vele duizenden jaren vooruit berekenen.

Klik op de planeten voor de foto's en achtergrondinformatie.

Overzicht van de planeten

Foto's en informatie   

Mercurius

Venus

Aarde 

Algemene gegevens  

 
Diameter:   4.879 km 12.150 km 12.756 km
Gemiddelde afstand tot Zon:   57,9 miljoen km 109,25 miljoen km 149,6 miljoen km
Dichtheid:   0,98 maal Aarde 0,95 maal Aarde 1 maal Aarde
Omlooptijd:   0,24 jaar 0,62 jaar 1 jaar
Gemiddelde omloopsnelheid:   172.400 km per uur 126.100 km per uur 107.240 km per uur
Rotatietijd:     1407,6 uur 5832,2 uur 23,9 uur

Gravitatie (Aarde=1):  

0,39

0,88

1,0

Ontsnappingssnelheid:  

15.480 km per uur

37.083 km per uur

40.322 km per uur

Aantal bekende manen:  

0

0

1

Foto's en informatie   

Mars

Jupiter

Saturnus

Algemene gegevens  

Diameter:   6798 km 143.808 km 120.006 km
Gemiddelde afstand tot Zon:  227,9 miljoen km 778,3 miljoen km 1,427 miljard km
Dichtheid:   0,71 maal Aarde 0,24 maal Aarde 0,125 maal Aarde
Omlooptijd:   1,88 jaar 11,86 jaar 29,46 jaar
Gemiddelde omloopsnelheid:   86.870 km per uur 47.020 km per uur 34.704 km per uur
Rotatietijd:   23,9 uur 9,8 uur 0,93 uur

Gravitatie (Aarde=1):  

0,38

2,34

1,0

Ontsnappingssnelheid:  

18.001 km per uur

214.210 km per uur

128.167 km per uur

Aantal bekende manen:  

2

62

61

Foto's en informatie   

Uranus

Neptunus

Algemene gegevens  

Zie voor de nieuwe definitie
uit 2006 en 2008 van de begrippen
"planeet", "dwergplaneet" en "plutoïde":
Opbouw van het zonnestelsel
Diameter:   52.294 km 49.528 km
Gemiddelde afstand tot Zon:   2,87 miljard km 4,49 miljard km
Dichtheid:   0,216 maal Aarde 0.317 maal Aarde
Omlooptijd:   84,01 jaar 164,79 jaar
Gemiddelde omloopsnelheid:   24.516 km per uur 19.720 km per uur
Rotatietijd:   17,2 uur 16,11 uur

Gravitatie (Aarde=1):  

0,79

1,13

Ontsnappingssnelheid:  

76.396 km per uur

84.964 km per uur

Aantal bekende manen:  

27

13

Overzicht van de plutoïden en dwergplaneten

Foto's en informatie   

Pluto

Eris

Makemake

Algemene gegevens  


(Plutoïde)


Geen eigen foto beschikbaar

(Plutoïde)


Geen eigen foto beschikbaar

(Plutoïde)
Diameter:   2.300 km 2.400 km 1.300-1.900 km
Gemiddelde afstand tot Zon:   5,90 miljard km 16 miljard km onbekend
Dichtheid:   0,4 maal Aarde 0,508 maal Aarde onbekend
Omlooptijd:   247.92 jaar 560 jaar ~ 309 jaar
Gemiddelde omloopsnelheid:   17.096 km per uur onbekend 4,4 km per seconde
Rotatietijd:   153.3 uur onbekend onbekend

Gravitatie (Aarde=1):  

0,0637

onbekend

onbekend

Ontsnappingssnelheid:  

4.570 km per uur

onbekend

~ 0,84 km per seconde

Aantal bekende manen:  

3

1

onbekend

Foto's en informatie   

Ceres

Haumea

Algemene gegevens  

 

Geen eigen foto beschikbaar

(Dwergplaneet)

 

Geen eigen foto beschikbaar

(Dwergplaneet)
Diameter:   942 km

1.500-2.200 km
Gemiddelde afstand tot Zon:   414 miljoen km

onbekend
Dichtheid:   0,45 maal Aarde

onbekend
Omlooptijd:   4,60 jaar

onbekend
Gemiddelde omloopsnelheid:   64.375 km per uur

onbekend
Rotatietijd:   9 uur

onbekend

Gravitatie (Aarde=1):  

0,033

onbekend

Ontsnappingssnelheid:  

1.836 km per uur

onbekend

Aantal bekende manen:  

0

2

 Terug naar Homepage

 Terug naar index Zonnestelsel