Kometen

		Algemeen			Ikeya-Zhang
		Hyakutake			Machholz
		Hale-Bopp			Schwassmann-Wachmann 3
		Holmes			Swan
		Linear			Overige kometen

Algemeen

Tot de meest spectaculaire verschijningen, behoren de kometen. Het zijn kleine hemellichamen die het best kunnen worden omschreven als grote, vuile sneeuwballen. Ze bestaan voornamelijk uit stof en steentjes, bijeen gehouden door ijs en bevroren gas. Hun kernen hebben vaak een onregelmatige vorm en hun grootte ligt meestal tussen 1 en 40 km.

Sommige kometen komen slechts éénmaal in hun bestaan door ons Zonnestelsel en verdwijnen daarna weer voorgoed. We noemen hen niet-periodieke kometen. Er zijn ook kometen die zich in een baan bevinden die hen wel regelmatig in de buurt van de Zon brengt. Dit noemen we periodieke kometen. De komeet van Halley is wellicht het meest bekende voorbeeld van deze laatste groep.

In hun normale verschijningsvorm, zijn het niet meer dan grote, inactieve brokken. Ze ondergaan echter een fantastische gedaanteverandering als ze in de buurt van de Zon komen.

Naarmate de temperatuur hoger wordt, beginnen het ijs en de bevroren gassen te verdampen. De voorheen inactieve kern wordt langzaam maar zeker omhuld door een steeds groter wordende wolk van verdampt materiaal, die "coma" wordt genoemd. Dit verdampingsproces vindt niet gelijkmatig over het hele oppervlak plaats maar meer in de vorm van fonteinen of geisers. Daarbij worden ook vrijkomende stofdeeltjes en steentjes mee weggeslingerd, de ruimte in. De coma die zo ontstaat kan zelfs groter worden dan de Zon, tot ongeveer 1,5 miljoen km.

Het dichtst bij de Zon (perihelium), is de baansnelheid van kometen, planeten en planetoïden het hoogst en op het verste punt van de Zon (aphelium) het laagst.

Naarmate een komeet dichter bij de Zon komt begint zich een steeds langere staart te vormen. Door de zonnewind, een stroom geladen deeltjes, en de stralingsdruk van het zonlicht, worden steeds meer deeltjes van de coma weg geduwd. De lichtere gasdeeltjes worden in een vrijwel recht van de Zon af wijzende plasmastaart weg geblazen terwijl zich ook een tweede, meer gekromde en heldere stofstaart vormt.

Komeetstaarten kunnen gigantische afmetingen halen, van wel enkele honderden miljoenen kilometers lengte. Kometen verliezen bij elke omloop om de Zon een gedeelte van hun materiaal maar toch kunnen ze dit vaak meerdere passages lang volhouden.

Kometen zijn ook verantwoordelijk voor het ontstaan van meteorenzwermen. Ze laten immers vrij veel materiaal achter in hun baan, waar de Aarde soms doorheen vliegt. Daarbij valt ook een gedeelte onze dampkring binnen. We zien ineens veel meer meteoren dan gewoonlijk.

Als kometen redelijk dicht bij de Aarde komen, kunnen ze enorm spectaculair zijn aan de hemel. Alles hangt echter af van de mate van hun activiteit. Zo waren de twee kometen Hyakutake en Hale-Bopp echte juweeltjes!

Terug naar Homepage

Terug naar index Zonnestelsel